1 września —  Dzień Wiedzy, День знань, początek Nowego Roku Szkolnego. Witamy!

18 sierpnia w Historii Kresów

1941 – gen. Władysław Anders (foto) objął dowództwo Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR nazywanych Armią Andersa. Dzięki niej z sowieckich łagrów uratowano 115 tys. polskich obywateli.

Przypomnijmy, że utworzenie armii polskiej w ZSRR stało się możliwe po zawarciu przez polskie władze na uchodźstwie z sowietami tzw. układu Sikorski – Majski oraz późniejszej umowy wojskowej i amnestii, na mocy której sowieci zaczęli wypuszczać Polaków z więzień i łagrów. Sam Władysław Anders jeszcze na tydzień przed objęciem dowództwa przebywał w sowieckim więzieniu NKWD na Łubiance.

Nowa polska armia tworzona w rejonie Buzułuku była podporządkowana emigracyjnemu Rządowi RP. W pierwszym okresie składała się z formowanej w Tatiszczewie 5 Wileńskiej Dywizji Piechoty pod dowództwem gen. Mieczysława Boruty-Spiechowicza i formowanej w Tockoje 6 Lwowskiej Dywizji Piechoty dowodzonej przez gen. Michała Tokarzewskiego-Karaszewicza. Szefem sztabu armii został płk Leopold Okulicki. Wkrótce zaczęły powstawać kolejne dywizje, a przy armii masowo gromadzili się także polscy cywile uratowani z sowieckich łagrów.

Zgoda na powstanie polskiej armii była przejściowym ustępstwem Stalina wymuszonym katastrofalną sytuację militarną ZSRR latem 1941 r. Wkrótce strona sowiecka zaczęła wycofywać się z tych uzgodnień i blokować rekrutację do polskiej armii. W okresie ofensywy niemieckiej na Kaukaz i bitwy o Stalingrad generał Anders uzyskał zgodę Stalina na ewakuację oddziałów do Iranu. ZSRR opuściło łącznie 41 tysięcy wojskowych i 74 tysiące cywili – obywateli polskich – bez względu na narodowość (Polaków, Żydów, Ukraińców i Białorusinów). Był to największy w całym okresie stalinizmu exodus byłych więźniów sowieckich łagrów.

Po rekonstrukcji i rekonwalescencji żołnierzy Armia Andersa została przeniesiona do Iraku, a następnie – po przejściu do Palestyny – walczyła jako II Korpus Polski, m.in. pod Monte Cassino.

Przypomnijmy, że Władysław Anders rozpoczynał swoją karierę wojskową w armii carskiej, a także studiował na Politechnice w Rydze. W czasie I wojny brał udział w formowaniu I Korpusu Polskiego gen. Józefa Dowbora – Muśnickiego. W 1919 r. był szefem sztabu w Powstaniu Wielkopolskim, w wojnie polsko-bolszewickiej dowodził 15 Pułkiem Ułanów Poznańskich i był ranny podczas walk nad Berezyną. W latach 1928–1939 był dowódcą Kresowej, a następnie Nowogródzkiej Brygady Kawalerii oraz Garnizonu Baranowicze.

kresy 24.pl

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *