Po raz 30. przyznana została Nagroda Literacka «Nike». Jury po intensywnych obradach ustaliło, że najlepsza książka minionego roku to «Null» autorstwa śląskiego pisarza Szczepana Twardocha.
To dla Szczepana Twardocha była czwarta, i jak się okazuje szczęśliwa, nominacja do «Nike» i zarazem czwarty finał plebiscytu. Wcześniej dotarł do tego samego etapu z powieściami «Morfina» (2013 r.), «Drach» (2015 r.) i «Królestwo» (2019 r.). Osoba, która wygrywa «Nike», otrzymuje 100 tysięcy zł, pamiątkowy dyplom i statuetkę autorstwa Gustawa Zemły. Już tradycyjnie wręczenie Literackiej Nagrody «Nike» odbyło się w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie. Galę poprowadziła Grażyna Torbicka, a transmitowała ją TVP.
Szczepan Twardoch wygrał «Nike». «Null» najlepszą książką 2025 roku
Głównym bohaterem zwycięskiej książki «Null» jest Koń. To polski historyk, który decyduje się wyruszyć na ukraiński front. Z jego pomocą Twardoch stworzył wielowątkową opowieść w wojnie w Ukrainie. Wykorzystał w tym celu notatki, które zrobił w Kijowie, zaraz po tym, jak opuścił Donbas. — Ta powieść zaczęła się, kiedy wróciłem z Donbasu do Kijowa. Poszedłem wieczorem na jakąś kolację, a że byłem jakoś nasiąknięty opowieściami z okopów i rozmowami z żołnierzami, pomyślałem, że póki mam to na świeżo, muszę zrobić notatki. Wziąłem notes i zacząłem notować — relacjonuje słowa Twardocha Polskie Radio.
Poza główną nagrodą wręczona w trakcie uroczystości została także «Nike» Czytelników. Szczepan Twardoch zdobył to wyróżnienie już po raz drugi w karierze — wcześniej czytelnicy w ten sposób docenili jego «Morfinę» z 2013 roku. Przed nim tylko dwójka autorów zdobyła to samo wyróżnienie więcej niż raz. Olga Tokarczuk wybrana została przez czytelników «Wyborczej» pięć razy, a Mariusz Szczygieł dwa.
W finale jubileuszowego plebiscytu znalazło się poza zwycięskim Szczepanem Twardochem jeszcze sześć osób. Wymieniając alfabetycznie, byli to: Anna Bikont z reportażem «Nie koniec, nie początek. Powojenne wybory polskich Żydów», Dorota Grabek i jej debiutnacki zbiór opowiadań «Zmartwychwstanki», Justyna Kulikowska z tomem poetyckim «Wnyki dla światła», Krzysztof Łapiński z pozycją «Najmądrzejszy. Biografia Sokratesa», Weronika Murek i jej napisane w konwencji horroru «Urodziny», a także Zyta Rudzka, autorka «Tylko durnie żyją do końca». Tu przypomnijmy, że pisarka ta wygrała «Nike» za 2023 roku z powieścią «Ten się śmieje, kto ma zęby». Wszyscy dostali pamiątkowe Złote Pióro.
W czasie gali ogłoszona została również nagroda za najlepszą recenzję nadesłaną do redakcji «Gazety Wyborczej» w ramach Plebiscytu Czytelników. Wygrała pani Joanna z Warszawy, która napisała o książce Zyty Rudzkiej «Tylko durnie żyją do końca».
Przypomnijmy, że w 2025 roku «Nike» trafiła do Elizy Kąckiej za książkę «Wczoraj byłaś zła na zielono». Autorka wygrała także «Nike» od czytelników «Gazety Wyborczej».
Zobacz wideoCzy Szczepan Twardoch myśli, że jest popularny?
Literacka Nagroda «Nike». Co warto wiedzieć?
Nagroda Literacka «Nike» przyznawana jest od 1997 roku z inicjatywy Henryki Bochniarz. Plebiscyt ma promować polską literaturę współczesną ze szczególnym uwzględnieniem powieści. Niemniej w konkursie mogą brać udział książki reprezentujące dowolny gatunek literacki. Regulamin zakłada, że nagrody — podobnie jak Nobla — nie można przyznawać pośmiertnie. Nie można też jej nie przyznać ani podzielić.
Przez 30 lat trwania plebiscytu nominowanych do nagrody było 587 tytułów, które stworzyło 343 autorów i autorek. 140 twórców zakwalifikowało się do finału. Po 10 razy nominowani do «Nike» byli Andrzej Stasiuk i Jerzy Pilch, zaś sześć razy w finale znalazł się Tadeusz Różewicz (to rekord). Najwięcej ze wszystkich twórców nagród od czytelników zdobyła Olga Tokarczuk, bo aż pięć. Noblistka i Wiesław Myśliwski zostali przez jury nagrodzeni dwukrotnie.
Justyna Bryczkowska https://www.gazeta.pl/
Fot. Sławomir Kamiński / Agencja Wyborcza.pl